Yabancıların sınır dışı edilmeleri ve haklarında ülkeye giriş yasağı konulması anlamına gelir. Deport kararı yani Sınır dışı etme kararı, Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır.Bu karar yabancıya veya yasal temsilcisine tebliğ edilir.
Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Burada en önemli husus, kararı tebliğ alan yabancı 7 gün içerisinde davayı açmalıdır.
Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yolunan başvurulması halinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.
Deport kararı kaldırma ile ilgili yaptığımız çalışmalarda öncelikle yabancıların bu süreç ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadığını bunun sonucunda da maddi ve manevi açıdan kayıplara uğradıklarını tespit ettik.
Sınır Dışı Etme Nedenleri Nelerdir ?
Yabancılar Ve Uluslararası Koruma Kanunu 54.maddesinde deport nedenleri açıkça sayılmıştır.Genel olarak ülke güvenliğinin tehlikeye atılması, kamu düzeni, kamu güvenliği ve sağlığını gerekçe olarak kabul edildiği görülmektedir.
Sınır Dışı Etme Kararı Alınacaklar
MADDE 54 – (1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır:
a) 5237 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler
b) Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar
c) Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar
ç) Türkiye’de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlare) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler
f) İkamet izinleri iptal edilenler
g) İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler
ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
h) Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler
ı) Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilenler
i)Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan, başvurusu kabul edilemez olarak değerlendirilen, başvurusunu geri çeken, başvurusu geri çekilmiş sayılan, uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karardan sonra bu Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı bulunmayanlar
j) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar
(2) Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler hakkında, sadece ülke güvenliği için tehlike oluşturduklarına dair ciddi emareler bulunduğunda veya kamu düzeni açısından tehlike oluşturan bir suçtan kesin hüküm giymeleri durumunda sınır dışı etme kararı alınabilir.
Sınır Dışı Edilemeyecek Yabancılar Kimlerdir ?
Yabancılar Ve Uluslararası Koruma Kanunu 55.maddesinde deport kararı alınamayacaklar sayılmıştır. Bunun yanında Yabancılar Ve Uluslararası Koruma Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte de 52/1. madde kapsamında bir kısım kişiler hakkında deport kararı verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Sınır Dışı Etme Kararı Alınmayacaklar
MADDE 55 – (1) 54 üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz:
a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar
b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler
c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar
ç)Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları
d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları
(2) Birinci fıkra kapsamındaki değerlendirmeler, herkes için ayrı yapılır. Bu kişilerden, belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir.
YUKKY
MADDE 52 – (1) Kanunun 55 inci maddesinde belirtilen yabancıların yanı sıra aşağıdaki yabancılar hakkında da sınır dışı etme kararı alınmaz:
a) Vizesi veya ikamet izinleri iptal edilenlerden on gün içinde çıkış yapmak üzere kendiliğinden sınır kapılarına gelenler.
b) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlardan çıkış yapmak üzere kendiliğinden sınır kapılarına gelenler.
c) Vize alarak veya vize muafiyetiyle gelen ve ikamet izni talepleri reddedilenlerden vize süresi veya vize muafiyeti sürelerini kullananlar.
ç) İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenlerden çıkış yapmak üzere kendiliğinden sınır kapılarına gelenler.
d) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlardan çıkış yapmak üzere kendiliğinden sınır kapılarına gelenler.
e) Uluslararası koruma başvurusunu geri çeken ya da geri çekmiş sayılan yabancılardan dava hakkından feragat ettiğini ve gönüllü olarak ülkesine dönmek istediğini yazılı olarak beyan edenler.
f) Uluslararası koruma başvurusunu geri çeken ya da geri çekmiş sayılan yabancılardan dava hakkından feragat ettiğini yazılı olarak beyan eden ve Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı bulunanlar.
g) Mahkemece kesin karar verilene kadar, Uluslararası koruma başvuru sahiplerinden kabul edilemez başvuru ve hızlandırılmış değerlendirme çerçevesinde yargı yoluna başvuranlar.
Geçici koruma kapsamına alınan yabancılar hakkında ise,
YUKK ve Geçici Koruma Yönetmeliği uygulama alanı bulacaktır.
Dolayısıyla hiç kimse, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulacağı veya ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatının veya hürriyetinin tehdit altında bulunacağı bir yere gönderilemeyeceğinden dolayı geçici koruma kapsamında olan kişiler hakkında deport kararı verilenler bu kapsamdaki ülkeye sınır dışı edilemeyeceklerdir.Fakat bu başka bir ülkeye sınır dışı edilemeyeceği anlamına gelmemektedir.
2.Deport Kararı Kaldırma İşlemleri
Deport işlemi idari bir işlemdir. Yargısal bir karar değildir. Bu yüzden uygulamada çokça hukuka aykırı durumlar söz konusu olmaktadır. Özellikle kanunen sınır dışı edilmemeleri gereken yabancılar hukuka aykırı olarak sınır dışı edilebilmektedir.
Deport kararı kaldırma ile ilgili yaptığımız işlemler sırasında yabancıların bu süreçte yeterli bilgiye sahip olmadıklarından dolayı maddi ve manevi açıdan zarara uğradıklarını gördük. Bunun için bu süreçte avukattan hukuki destek almanız önem arz etmektedir.
