Medeni Hak ve Yükümlülükler / Civil Rights and Obligations

Aile

Türk toplumunun temelini aile oluşturmaktadır. Aile bireyleri arasındaki iletişim ve davranış şekilleri toplumun yapısını doğrudan etkilediğinden ailenin korunmasına önem verilmiştir. Aile huzuru ve ailenin bütünlüğü Anayasa’yla ve diğer yasal düzenlemelerle güvence altına alınmıştır. Türk toplumunda aile; eşler ve çocuklardan oluşabileceği gibi birlikte yaşanılan akrabaları da kapsayabilmektedir.

Doğum

Türkiye, doğumdan kaynaklanan ölüm oranının oldukça az olduğu ülkelerden birisidir. Doğumun sağlıklı koşullarda ve yetkili bir sağlık tesisinde (hastane, doğumevi vb.) yapılmasının ve doğum sonrası dönemde düzenli olarak kontrole gitmenin anne ve bebek ölümlerini azalttığı bilinmektedir.

Türkiye’de kadın çalışansanız, doğumdan önceki 8 hafta ve doğumdan sonraki 8 hafta süresince doğum izniniz bulunmaktadır. Bu süre zarfında işten çıkarılma riski ile anne ve çocuk sağlığına zararlı çalışma şartlarına karşı koruma altındasınız. Bu izninizin bitmesi durumunda yazılı talepte bulunarak 6 aya kadar ücretsiz izin alabilirsiniz. Ayrıca, çocuğunuz 1 yaşını tamamlayana kadar günlük 1buçuk saatlik süt iznine sahipsiniz.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu gereğince doğum gerçekleştikten sonraki 30 gün içinde Nüfus Müdürlüğüne giderek çocuğunuzun doğum kaydını yaptırmanız ve kayıt sonrasında Nüfus Müdürlüğü tarafından düzenlenen doğum kaydına ilişkin belge ile birlikte 20 iş günü içerisinde de İl Göç İdaresi Müdürlüğüne giderek bildirimde bulunmanız gerekmektedir.

Doğumun kaydedilmesi sırasında, ana ve babaya ilişkin kişisel belgeler ve doğum raporu da ilgili birime teslim edilmelidir. Doğum raporuna sahip olmamanız durumunda ise beyan bilgisi yeterli olarak kabul edilebilmektedir.

Çocuğunuzun doğum kayıtlarının Nüfus Müdürlüğüne ve İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yaptırılmaması kendisine sağlanacak olan hak ve hizmetlerden faydalanamamasına sebep olacaktır.

Nişanlılık

Evliliğin ilk adımı olan nişanlanma Türkiye’de sözlü olarak yapılmaktadır. Birisiyle nişanlanmak istemeniz durumunda herhangi bir makamdan izin almanız gerekmeyecektir. Nişanlanmış olmanız nişanlandığınız kişiyle evlenmek zorunda olduğunuz anlamına gelmemektedir. Nişanlanmada olduğu gibi nişanlılığa son vermeyi istemeniz hâlinde herhangi bir makamdan izin almadan nişan ilişkisini sonlandırabilirsiniz.

Evlenme

Türkiye’de olağan evlenme yaşı 18’dir.

Türkiye’de evlilik, evlendirme memuru huzurunda ve en az iki tanık önünde evlilik isteğinin açıklanmasıyla gerçekleştirilmektedir. Bu gerekçeyle, dinî nikâhla yapılan evlilikler kabul edilmemekte ve size hukuki hak sağlamamaktadır. Ancak, resmî evlendirme işleminden sonra isteğinize bağlı olarak dinî inancınız gereği dinî kurallara göre de nikâh kıydırabilirsiniz.

Ülkemizde evlilik tek eşlilik ilkesine dayanmaktadır. Bu nedenle, aynı anda sadece tek kişi ile evli olabilirsiniz. Birden fazla eşe sahip olmanıza kanun gereği izin verilmemektedir. Aynı zamanda aynı cinsten iki kişinin (erkek ile erkek veya kadın ile kadın) evlenmesine de izin verilmemektedir.

Türkiye’de dini nikâhla yapılan evlilikler kabul edilmemekte ve size hukuki hak sağlamamaktadır.

Evlenme Yasağı

Türkiye Cumhuriyeti kanunları tıbbi ve ahlaki sebeplerden dolayı bazı kimselerin evlenmelerini yasaklamıştır. Bu yasaklar aşağıda şöyledir:
‣ Anne veya baba ile çocuk; anneanne, babaanne veya dede ile torun arasında evlilik yasaktır.
‣ Kardeşler arasında evlilik yasaktır. Anne bir ya da babası bir olan kardeşlerin evlenmesi de yasaktır.
‣ Amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında evlenmek yasaktır. Ancak amca,dayı, hala ve teyze çocukları (kuzenler) evlenebilmektedir.
‣ Evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında evlilik yasaktır. Örneğin, boşanan eşler diğer tarafın anne    babası veya çocuklarıyla evlenemezler.
‣ Evlat edinen ile evlatlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında evlilik yasaktır.
‣ Türkiye’de herkesin yalnız bir eşi olabilir. Türkiye’de veya başka bir ülkede evliliği devam ederken ikinci bir evlilik yapmak yasaktır. Başka biriyle evlenmek isteyen kişi önceki evliliğinin sona erdiğini ispat etmek zorundadır.
‣ Akıl hastaları, evlenmelerinde sakınca bulunmadığı resmî sağlık raporuyla belirlenmedikçe evlenemezler.
‣ Kadın, önceki evliliği sona erdikten sonra 300 gün geçmedikçe evlenemez. Ancak kadının hamile olmadığını doktor raporuyla belgeleyerek Aile Mahkemesine başvurması hâlinde bu süre hakim kararıyla kaldırılır.

Boşanma

Türkiye’de boşanma işlemi için herhangi bir hukuki engel bulunmamaktadır. Boşanma davası, Aile Mahkemelerinde görülmektedir. Boşanma talebinizi Adliyeye vereceğiniz dilekçeyle iletebilirsiniz.

Boşanma kararının verilebilmesi için siz ve eşiniz mahkemede hazır olmalısınız. Eşlerden birisinin mahkemede bulunmaması durumunda
boşanma işlemi gerçekleşemeyecektir. Boşanma işleminin gerçekleşmesinden itibaren 20 iş günü içerisinde Nüfus Müdürlüğü veya İl Göç
İdaresi Müdürlüğüne giderek medeni durumunuza ilişkin değişikliği bildirmelisiniz.

Kanunda yazılı boşanma sebepleri şöyledir:

‣ Eşlerden birinin zinada bulunması,
‣ Eşlerden birinin diğer eşin canına kast etmesi,
‣ Eşlerden birinin diğer eşe kötü ve onur kırıcı davranışta bulunması,
‣ Eşlerden birinin namus, şeref ve haysiyet kavramlarıyla bağdaşmayan yaşam sürmesi nedeniyle evliliğin çekilmez hâle gelmesi,
‣ Eşlerden birinin evi terk etmesi,
‣ Eşler arasında şiddetli geçimsizlik sebebiyle evlilik birliğinin temelinden sarsılması,
‣ Eşlerden birinin iyileşmeyeceği bir akıl hastalığına yakalanması,
‣ Ayrıca, taraflar aralarında anlaşıp, anlaşmalı olarak yine mahkeme kararıyla boşanabilirler.

Boşanma sonrasında çocuğunuzun velayetinin kimde kalacağı, anne ve babanın maddi ve sosyal durumu gibi kriterler göz önünde bulundurularak
mahkeme tarafından kararlaştırılmaktadır. Karar verilirken çocuğun yüksek yararı gözetilecektir.

Boşanma sonrasında çocuğunuz velayetinin kimde kalacağına, anne ve babanın maddi ve sosyal durumu gibi kriterler göz önünde bulundurularak mahkeme tarafından kararlaştırılacaktır.

Civil Rights and Obligations

Family

Family constitutes the basis of Turkish society. Since the communication and behavior patterns between family members directly affect the structure of society, importance is attached to the protection of the family. Peace and the integrity of the family are guaranteed by the Constitution and other legal regulations. In Turkish society, the family may consist of spouses and children, as well as include relatives who live together.

Birth

Türkiye is one of the countries where the death rate caused by childbirth is quite low. It is known that giving birth in healthy conditions and in an authorized health facility (hospital, maternity hospital, etc.) and going to regular check-ups in the postpartum period reduces maternal and infant mortality.

If you are a female employee in Türkiye, you have maternity leave for 8 weeks before and after giving birth. During this period, you are protected against the risk of dismissal and working conditions that are harmful to maternal and child health. If this leave expires, you can get an unpaid leave for up to 6 months by submitting a written request. In addition, you have 1.5 hours of milk leave per day until your child turns 1 year old.

In accordance with Law No. 5490 on the Civil Registration Services, you have to apply to a Civil Registry within 30 days following the childbirth to register your child and notify the Provincial Directorate of Migration Management within 20 business days with the document regarding birth registration issued by the Civil Registry after registration.

During the registration of the birth, personal documents related to the mother and the father and the birth certificate must be submitted to the relevant unit. If you do not have a birth certificate, your statement may be taken as sufficient.

Failure to register your child’s birth to the Civil Registry Office and the Provincial Directorate of Migration Management will prevent your child from benefiting from the services provided.

Failure to register your child’s birth to the Civil Registry Office and the Provincial Directorate of Migration Management will prevent your child from benefiting from the services provided

Engagement

Engagement, which is considered the first step to marriage, is a verbal act in Türkiye. If you want to be engaged to a person, you do not have to obtain permission from any authority. Being engaged does not mean that you have to marry the person you are engaged to. As with the engagement, if you want to end the engagement, you can end the engagement relationship without obtaining permission from any authority.

Marriage

The minimum age of marriage in Türkiye is 18.

In Türkiye, marriage is performed by announcing the desire for marriage in the presence of a marriage official and in front of at least two witnesses. Therefore, religious marriages are not accepted and will not grant you any legal rights. However, after the official marriage procedure, depending on your wish, you can also get married according to religious rules due to your religious belief.

Marriage in Türkiye is based on the principle of monogamy. Therefore, you can be married to only one person at a time. You are not allowed to have more than one spouse by law. Also, the marriage of two people of the same gender (male and male or female and female) is not allowed as well.

In Türkiye, religious marriages are not accepted and will not grant you any legal rights.

Prohibition of Marriage

The laws of the Republic of Türkiye prohibited some people from marrying for medical and ethical reasons. These prohibitions are listed below:

‣ Marriage is prohibited between a mother or father and a child or between a grandfather or grandmother and grandchild.
‣ Marriage between siblings is prohibited. Marriage between siblings with a common parent is also prohibited.
‣ Marriage between an uncle/aunt and their nephews/nieces is prohibited. However, children of uncles or aunts (cousins) are allowed to marry.
‣ Marriage between a spouse and an ascendant or descendant of the other spouse is also prohibited even if the marriage between the spouses has terminated. For instance, it is prohibited to marry the father, mother or children of an ex- spouse after divorce.
‣ Marriage between an adopter and their adoptee or their descendants or spouses is prohibited.
‣ In Türkiye, everyone can have only one spouse. It is forbidden to get married for a second time while already married in Türkiye or in any other country. A person who wants to get married to another person should first prove that their previous marriage was terminated.
‣ Mentally handicapped persons cannot get married unless it is determined by an official medical report that there is no inconvenience against them getting married.
‣ A woman cannot get married within 300 days of the end of her previous marriage. However, if the woman applies to the Family Court by documenting that she is not pregnant with a doctor’s report, this period is removed by the judge’s decision.

Divorce

There is no legal obstacle to the divorce process in Türkiye. Divorce cases are heard in family courts. You can submit your divorce request with a petition to the courthouse.

You and your spouse must be present in court for a divorce order to be granted. If one of the spouses is not present in court, the divorce process will not be carried out. You should notify the change of your marital status to the Civil Registry and Provincial Directorate of Migration Management within 20 business days following the divorce.

The reasons for divorce written in the law are as follows:

‣ Committing of adultery of one of the spouses
‣ One of the spouse’s attempts to kill the other spouse
‣ One of the spouses mistreats or degrades the other,
‣ Becoming of the marriage unbearable due to the fact that one of the spouses leads a life that is incompatible with the concepts of honor, pride and dignity,
‣ One of the spouses leaving the house,
‣ Shaking of the foundation of the marriage union due to severe incompatibility between the spouses,
‣ The fact that one of the spouses has a mental illness from which he/she will not recover,
‣ Spouses may also divorce by a court order under mutual agreement

The custody of children is entrusted to the mother or father by the court depending on their financial and social situation. The best interest of the
child is taken into consideration while making the decision.

The custody of children is entrusted to the mother or father by the court depending ontheir financial and social situation. The best interest of the child is taken into consideration while making the decision.