Selden Kaynaklı Araçlarda Meydana Gelen Zarar ve Hukuki Yollar

Aracınız sel veya su baskınında hasar gördüyse, zararınızı kasko şirketinden, kusuru bulunan belediye veya su idaresinden ya da kusurlu üçüncü kişilerden talep edebilirsiniz. Zorunlu trafik sigortası ise kendi aracınızdaki sel hasarını karşılamaz.

Sel suyu bir aracın motoruna, şanzımanına ve elektronik beyinlerine girdiğinde hasar çoğu zaman göründüğünden ağırdır. Korozyon kaynaklı arızalar haftalar sonra ortaya çıkabilir. Bu nedenle hasarın baştan doğru tespit edilmesi ve doğru kişiye karşı süresinde başvurulması büyük önem taşır.

Bu rehberde sel hasarlı araç sahiplerinin haklarını, talep edebilecekleri kalemleri ve güncel mahkeme kararlarını adım adım anlatıyoruz.

Trafik Sigortası Sel Hasarını Karşılar mı?

Hayır. Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası yalnızca sizin üçüncü kişilere verdiğiniz zararları karşılar. Kendi aracınızdaki sel hasarı için kasko poliçesine bakmanız gerekir.

Kasko Sel Hasarını Karşılar mı?

Kasko poliçenizde sel ve su baskını teminatı (klozu) varsa karşılar. Bu teminat bazı poliçelerde standart, bazılarında ek teminat olarak yer alır. Poliçenizin “Ek Teminatlar” bölümünü mutlaka kontrol edin.

Kaskoda bilinmesi gereken temel kurallar:

• İspat yükü sigortacıdadır. TTK m. 1409/2 gereği hasarın teminat dışında kaldığını sigorta şirketi ispatlamak zorundadır. Adana BAM 9. Hukuk Dairesi (2023/465 E., 2026/991 K.), hasarın selden önce oluştuğunu kanıtlayamayan sigortacıyı sorumlu tutmuştur.
• Yağmur ile sel aynı şey değildir. İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi (2019/1907 E., 2021/1209 K.), poliçe klozu “sel ve su baskını” olan bir dosyada, sadece yağmur yağdığını gösteren belgeleri sel olgusunu ispat için yeterli görmemiştir. Sel veya su baskınının gerçekleştiğini tutanak ve görüntülerle belgeleyin.
• Muafiyet kontrol edilmelidir. İstanbul Anadolu 9. ATM (2017/1139 E., 2019/95 K.) ve Antalya 2. ATM (2022/465 E., 2023/227 K.), poliçede sel hasarında muafiyet uygulanmayacağı yazıyorsa tenzilat yapılmadan ödeme yapılması gerektiğine hükmetmiştir.
• Sürüklenme ve çarpma ayrı değerlendirilebilir. Selde sürüklenen araç bir duvara veya başka bir araca çarparsa, doktrinde bunun temel çarpma riski kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüşler vardır.

Sel Hasarlı Araç İçin Neler Talep Edilebilir?

1. Onarım bedeli ve KDV

Araç onarılabiliyorsa parça, işçilik ve KDV dâhil gerçek zarar talep edilir. İzmir BAM 11. Hukuk Dairesi (2023/704 E., 2025/1687 K.), sigortacının onarım yapılsın ya da yapılmasın, fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV’yi ödemek zorunda olduğuna karar vermiştir.

Örnek kararlar:

• İzmir 2. ATM (2022/639 E., 2024/534 K.): Sel suyuna bağlı korozyon nedeniyle şanzıman arızası için 52.012 TL hasar ve 2.500 TL ikame araç bedeline hükmedildi.
• Kayseri 2. ATM (2024/326 E., 2025/79 K.): Genişletilmiş kasko kapsamında KDV dâhil 50.879,27 TL hasar bedeline hükmedildi.
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (2024/4448 E., 2024/6570 K.): Tahkim yoluyla verilen 238.000 TL hasar bedeli kararı onandı.

2. Pert (tam hasar) bedeli

Onarım ekonomik değilse veya sel suyu motor, şanzıman ve elektronik aksamı tamamen kullanılamaz hâle getirmişse araç pert sayılır. Bu durumda aracın olay tarihindeki piyasa rayiç değeri talep edilir. Sigortacı ya hurda (sovtaj) bedelini düşerek öder ya da aracı devralarak tam rayiç bedeli öder.

3. İkame araç ve araçtan yoksun kalma bedeli

Aracın serviste kaldığı makul süre için ulaşım ve kiralık araç masrafı istenebilir. Ancak kaskoda bu talep poliçe şartlarına bağlıdır:

• İzmir 2. ATM ikame araç bedelini kabul etmiştir.
• Adana 3. ATM (2021/986 E., 2022/965 K.) ve Adana BAM 9. HD (2023/457 E., 2026/982 K.) ise poliçede karşılığı olmayan araç kiralama talebini reddetmiştir.

Kusurlu idareye veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda bu kalem genel hükümlere göre istenebilir. Yargıtay HGK (2024/146 E., 2025/581 K.) dosyasında ilk derece mahkemesi hasar bedeline ek olarak araçtan yoksun kalma bedeline de hükmetmiştir.

4. Değer kaybı

Değer kaybı, onarımın ve değişen parçaların niteliğine göre bilirkişice belirlenir. Uygulamada sel hasarlarında bu talep sıklıkla reddedilmektedir. Örneğin Adana BAM 9. HD, direksiyon kutusu değişiminin değer kaybına yol açmadığını kabul etmiştir. Kaskoda özel kloz yoksa değer kaybı genellikle ancak kusurlu idare veya üçüncü kişilerden istenebilir.

5. Avans ve faiz

• Hasar ihbarından itibaren 45 gün sonra sigortacının borcu muaccel olur ve ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer (TTK m. 1427).
• Araştırma 3 ay içinde bitmezse, sigortacıdan tespit edilen hasarın en az %50’si avans olarak istenebilir.
• Ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda mahkemeler avans faizine hükmetmektedir; diğer dosyalarda yasal faiz uygulanır.

Kasko Yoksa: Belediyeye ve Su İdaresine Karşı Dava

Kaskonuz yoksa veya kasko zararın tamamını karşılamadıysa, selin oluşmasında kusuru bulunan kamu kurumuna başvurabilirsiniz. Tıkalı yağmur suyu ızgaraları, yetersiz menfezler, kapatılmış dere yatakları ve bakımsız kanalizasyon hatları tipik hizmet kusuru örnekleridir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (2017/2971 E., 2019/10834 K.), belediyenin işlettiği otoparkta sel nedeniyle hasar gören araç için belediyenin yapı maliki sıfatıyla sorumluluğunu değerlendirmiş ve detaylı, denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerektiğini vurgulamıştır.

İdareye karşı izlenecek yol:

1. Zararı öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl (her hâlde 5 yıl) içinde ilgili belediye, su idaresi, DSİ veya Karayolları’na yazılı tazminat başvurusu yapın.
2. Ret cevabı veya 30 gün içinde cevap gelmemesi hâlinde, 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açın.

Önemli: Danıştay 8. Dairesi (2019/946 E., 2023/1657 K.), kaskolu araçlarda önce sigorta şirketine başvurulması ve yalnızca karşılanmayan kısmın idareden istenmesi gerektiği yönündeki kararı onamıştır. Kaskonuz varsa sıralamaya dikkat edin.

Müteahhit, Site veya Otopark İşletmecisine Karşı Dava

Zararda özel bir kişinin kusuru varsa adli yargıda tazminat davası açılır:

• Dereye hafriyat döken müteahhit: İstanbul 4. ATM (2013/268 E., 2022/207 K.), menfezleri tıkayan hafriyat nedeniyle yükleniciyi %100 kusurlu bularak araç hasarından sorumlu tutmuştur.
• Duvarı çöken site veya apartman: Yargıtay 17. HD (2014/7244 E., 2014/6356 K.), bahçe duvarının yıkılması ve sel sonucu zarar gören araç için tazminata hükmeden kararı onamıştır (TBK m. 69).
• Otopark işletmecisi: Aracı teslim alan otopark, muhafaza yükümlülüğünü ihlal etmişse sorumlu olabilir.

Kasko şirketi size ödeme yaptıktan sonra bu sorumlulara rücu edebilir. İstanbul BAM 9. HD (2025/1202 E., 2025/1135 K.), sel kaynaklı kasko rücu davasında adli yargının görevli olduğuna hükmetmiştir.

Tazminattan İndirim Riski: Aracı Nereye Park Ettiniz?

TBK m. 52 uyarınca, uyarılara rağmen aracı taşkın riski bilinen bir dere yatağına veya menfez önüne park etmek ya da su birikintisine bilerek sürmek, tazminattan indirim sebebi olabilir. Ayrıca yağışın olağanüstü şiddeti de hakkaniyet indirimine yol açabilir (Yargıtay HGK, 2024/146 E., 2025/581 K.).

Sel sırasında su içinde motoru tekrar çalıştırmak hasarı büyütür. Bu durum da sigortacı tarafından itiraz konusu yapılabilir.

Sel Hasarlı Araçta Zamanaşımı Süreleri

Aracınızı Sel Bastığında Yapmanız Gerekenler

1. Motoru çalıştırmayın. Suyun motora girmesi hasarı katlar.
2. Fotoğraf ve video çekin. Su seviyesini, aracın konumunu ve çevreyi kaydedin.
3. Tutanak alın. İtfaiye, polis, jandarma veya zabıta tutanağı ile meteoroloji verilerini temin edin.
4. Kaskoya hemen bildirin. TTK m. 1446 gereği gecikmeden, kasko genel şartlarına göre en geç 5 iş günü içinde yazılı ihbar yapın.
5. Eksper raporunu inceleyin. Eksik ödeme varsa Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurun.
6. Delil tespiti isteyin. Uyuşmazlık bekliyorsanız Sulh Hukuk Mahkemesinden bilirkişi tespiti yaptırın.
7. İdareye süresinde başvurun. Altyapı kusuru varsa 1 yıllık süreyi kaçırmayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Sonuç

Sel hasarlı bir araçta hak kaybı çoğunlukla geç ihbar, eksik delil ve kaçırılan sürelerden kaynaklanır. Kasko poliçenizi doğru okumak, delilleri hemen toplamak ve kusurlu kurumları belirlemek tazminatın tamamını almanın anahtarıdır.

İlgili yazı: Sel Sebebiyle Oluşan Zararlar ve Hukuki Yollar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki danışmanlık alınız.